Wszelkie informacje, zdjęcia i materiały na temat Chwałowic mile widziane i żmudnie poszukiwane. Proszę się nimi dzielić, a być może znajdzie się też dla nich miejsce w tym miejscu. email: bagyage@gmail.com

Wpisy z tagiem: pomnik

niedziela, 20 listopada 2016
Pomnik upamiętniający rozbicie przez BCH hitlerowskiego sztabu dywizyjnego w Chwałowicach

pomnikBCH1

Fot. Ł. Smaga 24.06.2011

W 1982 r. w Chwałowicach, w sąsiedztwie budynku Nadleśnictwa Małomierzyce, przy drodze z Nowej Wsi do szosy Iłża – Lipsko, odsłonięty został pomnik upamiętniający rozbicie przez oddział Batalionów Chłopskich hitlerowskiego sztabu dywizyjnego w Chwałowicach. Oddziałem ze zgrupowania Jana „Ośki” Sońty kierował Tadeusza „Baca” Wojtyniak, zaś brawurowa akcja partyzantów z dnia 28 lipca 1944 r. doprowadziła do przejęcia ważnych planów odcinka frontu Sandomierz – Puławy, dużej ilości broni, w tym maszynowej, a także amunicji.

pomnikBCH2

Fot. z kolekcji J. Czarneckiego

pomnikBCH3

Fot. z kolekcji J. Czarneckiego

pomnikBCH4

Fot. z kolekcji J. Czarneckiego

Uroczystość odsłonięcia pomnika odbyła się przy asyście warty honorowej Ludowego Wojska Polskiego i udziale przedstawicieli władz lokalnych i wojskowych, uczniów miejscowych szkół oraz mieszkańców Chwałowic i okolic. Pomnikiem przez lata opiekowali się uczniowie Szkoły Rolniczej i Szkoły Podstawowej w Chwałowicach oraz organizowane przy nim były uroczystości w rocznice ważnych wydarzeń z okresu II wojny światowej, a także ślubowania zuchów i harcerzy.

pomnikBCH5

Fot. z kolekcji J. Czarneckiego

pomnikBCH6

Fot. z kolekcji J. Czarneckiego

pomnikBCH7

Fot. z kolekcji J. Czarneckiego

Do usytuowanego na masywnym podeście głazu o charakterystycznym kształcie przykręcona została żeliwna tablica, na której wyryto następującą inskrypcję: „W TYM MIEJSCU 28-VII-1944 PARTYZANCI BATALIONÓW CHŁOPSKICH ZE ZGRUPOWANIA JANA SOŃTY – „OŚKI” POD DOWÓDZTWEM TADEUSZA WOJTYNIAKA – „BACY” W ZACIĘTEJ WALCE ROZBILI OCHRONĘ SZTABU DYWIZJI NIEMIECKIEJ >>CHWAŁA ICH MĘSTWU<< W 38 ROCZNICĘ WALKI KOŁO ZBoWiD w IŁŻY”.

pomnikBCH8

Fot. z kolekcji J. Czarneckiego

pomnikBCH9

Fot. Ł. Smaga 16.08.2008

poniedziałek, 11 listopada 2013
Pomnik pod Pakosławiem upamiętniający bitwę z 1915 r.

Pakosław1

Fot. Ł. Smaga 10.08.2013

Pomnik został odsłonięty w dniu 19 maja 1930 r. dla upamiętnienia bitwy jaką stoczył pod Pakosławiem 15 lat wcześniej polski Legion Puławskiego walczący pod sztandarem zaborcy rosyjskiego z wojskami zaborcy niemieckiego. Potoczna nazwa Legion Puławski wywodziła się od miejsca formowania oddziału i zaczęła funkcjonować dopiero po wojnie. Pomnik został wykonany z piaskowca według projektu byłego żołnierza Legionu Puławskiego, artystę rzeźbiarza Piotra Milewskiego. Inicjatorem powstania pomnika był mjr Solwik a fundatorką Janina Smoleńska, właścicielka majątku w Pakosławiu.

Pakosław2

Fot. Ł. Smaga 10.08.2013

Bitwa stoczona w nocy z 19 na 20 maja 1915 r. była największą i najkrwawszą z udziałem Legionu Puławskiego podczas swojego półrocznego pobytu na froncie. Po stronie rosyjskiej wziął udział w walce I Legion Polski oraz dwa pułki grenadierów ze składu Korpusu Grenadierów, wspierane przez artylerię. I Legionem Polskim składającym się z 5 kompanii dowodził ppłk Antoni Reutt a Korpusem Grenadierów gen. Mrozowski. Po stronie niemieckiej w walkach wziął udział śląski Korpus Landwehry w składzie dwóch dywizji. Atak pozycji niemieckich miał na celu odzyskanie lasu Osińskiego. Cel nie został osiągnięty i Legion musiał się wycofać po wielogodzinnej walce na wcześniejsze stanowiska. Z ogólnej liczny 493 żołnierzy I Legionu Polskiego 42 poległo, 60 zostało rannych a 11 zostało uznanych za zaginionych.

Pakosław3

Fot. Ł. Smaga 10.08.2013

Na pomniku widoczne są liczne ślady po pociskach będące pamiątką po II wojnie światowej, kiedy to Niemcy urządzili sobie w pobliżu strzelnicę. Z tym zdarzeniem wiąże się opowieść, według której Niemcom nie udało się żadnego pocisku skierować w zdobiący pomnik wizerunek Madonny, bowiem cekaemista odmówił strzelania a zastępujący go kapitan stracił oko po zacięciu się karabiny i eksplozji pocisku.

Pakosław4

Fot. Ł. Smaga 10.08.2013

Pakosław5

Fot. z lat 60-tych z kolekcji J. Czarneckiego

Opracowano na podstawie: Stowarzyszenie Rekonstrukcji Historycznej 51 Pułku Piechoty Strzelców Kresowych, Zapomniana bitwa Pakosław 1915, Iłża 2011.