Wszelkie informacje, zdjęcia i materiały na temat Chwałowic mile widziane i żmudnie poszukiwane. Proszę się nimi dzielić, a być może znajdzie się też dla nich miejsce w tym miejscu. email: bagyage@gmail.com

Wpisy z tagiem: kopiec tatarski

środa, 22 września 2010
Grodzisko w Iłży

Opracował: Ł. Smaga

Grodzisko1

Widok grodziska od strony szosy. Fot. Ł. Smaga 16.08.2008

Położone we wschodniej części miasta przy szosie do Chwałowic w pobliżu starego cmentarza i Kościoła pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny. Jest to najstarszy zabytek miasta, pierwotny ośrodek władzy, pozostałość po starym grodzie, który dał początek Iłży. Powstał na przełomie XI i XII wieku. Był to niewielki gród strażniczy (załoga liczyła kilkanaście osób) o wysokości około 8 metrów i wymiarach: ze wschodu na zachód około 30 metrów, zaś z północy na południe około 20 metrów, w kształcie ściętego stożka na planie owalnym, o stromych zboczach. Wewnątrz grodziska odkryto ślady budowli drewnianej zbudowanej na planie kwadratu o długości boku około 9 metrów. Prawdopodobnie była to wieża, której ściany wzmocniono, oblepiając gliną. Wieża otoczona była wałem drewniano-ziemnym. Wał pierwotny został w czasie funkcjonowania gródka znacznie podwyższony. Fosa o głębokości około 1,5 metra między grodziskiem a murem dzisiejszego cmentarza odcinała gród od dalszej partii wzniesienia, na terenie którego znajdowała się osada z drewnianym kościółkiem, zbudowanym prawdopodobnie w XII wieku. Obecnie część dawnego podgrodzia zajmuje cmentarz. W XIII wieku osada była siedzibą kasztelanii. W trakcie wykopalisk znaleziono duże ilości gwoździ żelaznych (łączenie konstrukcji drewnianych), bełt kuszy, nożyki żelazne, przęślik, fragment oprawki kościanej.

Grodzisko2

Widok grodziska od strony pól. Fot. Ł. Smaga 03.04.2010

Najazdy tatarskie w latach 1241 i 1260 zniszczyły miasto. Być może zniszczenie grodziska, który niewątpliwie spłonął, jak i samej osady dopełniły walki między Władysławem Łokietkiem a biskupem krakowskim Janem Muskatą w 1307 r. W końcu XIII wieku miasto przeniosło się na teren obecnie zajmowany. Grodzisko jest nazywane „Okopami Szwedzkimi”, Kopcem Tatarskim” oraz „Kurhanem Tatarskim”, co wskazuje na mniemanie, że jest to zbiorowa mogiła pomordowanych przez Tatarów mieszkańców Iłży.

Grodzisko3

Widok grodziska od strony szosy. Fot. Ł. Smaga 03.04.2010

Tekst powyższy został opracowany na podstawie: J. Kuczyński, Iłża, KAW, Kielce s. 7; M. Kaniewski, L. Konopnicki, Obiekty archeologiczne na Ziemi Kieleckiej, SKPŚ, Warszawa 1985, s. 75; J. Gołębowski, Iłża, SKPŚ, Warszawa 1975, s. 4-5; A. Bednarczyk, Iłża, KAW, Kraków 1981, s. 4-5; M. Cieślak-Kopyt, I. Micke, E. Skubicha, W. Twardowski, Radomskie - Alfabet wykopalisk, RTN, Radom 1994, s. 56-57.