Wszelkie informacje, zdjęcia i materiały na temat Chwałowic mile widziane i żmudnie poszukiwane. Proszę się nimi dzielić, a być może znajdzie się też dla nich miejsce w tym miejscu. email: bagyage@gmail.com
piątek, 26 lipca 2013
Wyścig Pokoju 1973

Wesemann

Wolfgang Wesemann (NRD)

logo

Największy amatorski wyścig kolarski po II wojnie światowej w Europie Wschodniej organizowany był od 1948 do 2006 r. W roku 1973, od 9 do 26 maja odbyła się 26 edycja wyścigu na trasie Praga - Warszawa - Berlin o długości 2076 km. Uczestniczyło w nim ponad 100 zawodników z Polski, Wielkiej Brytanii, Australii, Czechosłowacji, Francji, Belgii, Kuby, Związku Radzieckiego, Danii, NRD, Holandii, Włoch, Bułgarii, Rumunii, Norwegii, Węgier i Maroka. Zwyciężył Ryszard Szurkowski wyprzedzając Stanisława Szozdę i reprezentanta Związku Radzieckiego Waleriego Lichaczowa. W kwalifikacji drużynowej pierwsze miejsce zajął polski zespół w składzie: Andrzej Kaczmarek, Zbigniew Krzeszowiec, Lucjan Lis, Mieczysław Nowicki, Stanisław Szozda i Ryszard Szurkowski.

Szozda

Stanisław Szozda (Polska)

VIII etap wyścigu odbył się na trasie Marcule - Radom. 40 kilometrową trasę (czasówkę) z czasem 53 min. 34 sek. wygrał zwycięzca całego wyścigu Ryszard Szurkowski.

Szurkowski

Ryszard Szurkowski (Polska)

Rodian

Kjell Rodian (Dania)

Gilchrist

Alexander Gilchrist (Wielka Brytania)

Trevorrow

John Trevorrow  (Australia)

Szarafulin

Rinat Szarafulin (ZSRR)

Kuhn

Wolfram Kuhn (NRD)

Fotografie z kolekcji J. Czarneckiego.

sobota, 25 maja 2013
Zima stulecia w Chwałowicach

zima1

W noc sylwestrową w 1978 r. rozpoczęły się tak intensywne opady śniegu, że wkrótce potem w styczniu 1979 r. sparaliżowany został cały kraj. Komunikacja nie funkcjonowała wcale lub w bardzo ograniczonym stopniu. Pojazdy w niektórych okolicach jeździły w tunelach wykopanych w śniegu.

zima2

zima3

Fotografie z kolekcji J. Czarneckiego.

niedziela, 07 kwietnia 2013
Przedwojenne mapy okolic Iłży

1909

Wydanie niemieckie z 1909 r.

1927

Wojskowy Instytut Geograficzny 1927 r. Opracowanie na podstawie wydania niemieckiego z 1901 r.

1935

Wojskowy Instytut Geograficzny 1935 r. Wznowienie wydania z 1927 r., częściowo uzupełnione i poprawione.

1938

Wojskowy Instytut Geograficzny 1938 r.

Tagi: Iłża mapy
20:51, chwalilza , Iłża
Link Komentarze (1) »
niedziela, 03 marca 2013
Pozostałości zabytkowej zagrody z Chwałowic w Muzeum Wsi Radomskiej

zagroda z Chwałowic1

Fot. Ł. Smaga 13.07.2012

W 1996 r. Muzeum Wsi Radomskiej rozpoczęło rozbiórkę, przewiezienie i zestawienie zagrody z Chwałowic. Ten zespół zabudowy wiejskiej miał charakter unikatowy, bowiem była to kompletna zagroda pochodząca z jednego miejsca, podczas gdy w skład pozostałych eksponowanych w Muzeum wchodzą obiekty przeniesione z różnych gospodarstw. Niestety, w czerwcu 2001 r. doszło na terenie Muzeum do pożaru, w wyniku którego zabytkowa zagroda z Chwałowic spłonęła. Na szczęście bez wyposażenia, bo budynki miały dopiero być udostępnione zwiedzającym, ale i tak straty sięgnęły 70 tysięcy złotych. Zachowały się jedynie pozostałości spichlerza i studni.

zagroda z Chwałowic2

Fot. Ł. Smaga 13.07.2012

zagroda z Chwałowic3

Fot. Ł. Smaga 13.07.2012

niedziela, 03 lutego 2013
VII Krajowa Konferencja Paleontologów. Iłża 7-9 października 1983 r.

W dniach 7-9 października 1983 r. w Iłży odbyła się VII Krajowa Konferencja Paleontologów zorganizowana przez Sekcję Paleontologiczną Polskiego Towarzystwa Geologicznego, Instytut Geologiczny i Komisję Paleontologii przy Komitecie Nauk Geologicznych Polskiej Akademii Nauk. W skład Komitetu Organizacyjnego weszli: Zofia Dąbrowska (przewodnicząca), Gertruda Biernat (wiceprzewodnicząca), Adam Bednarczyk, Stefan Cieśliński, Leon Karczewski, Lidia Malinowska, Jerzy Małecki, Janina Sztejn, Józef Wieczorek. Konferencja miała szczególny charakter, bowiem wiązała tematykę paleontologiczną (dziedziną biologii zajmującą się organizmami kopalnymi) ze stratygrafią (geologią historyczną zajmującą się ustalaniem wieku i przyczyn rozmieszczenia skał w skorupie ziemskiej), a nawet litologią (nauką zajmującą się wszelkimi zagadnieniami związanymi ze skałami osadowymi) i jej zmianami. Miejsce odbycia konferencji nie było przypadkowe, gdyż okolice Iłży znane były geologom już w pierwszej połowie XIX wieku, kiedy to badania prowadzili m.in. J. B. Pusch, E. Dunikowski, A. Michalski. Teren ten był interesujący dla geologów dzięki swym pięknym odsłonięciom w skarpie doliny Iłżanki, a także ze względu na możliwości surowcowe jury, a później i kredy (fosforyty). Bogata fauna, występująca tu niekiedy masowo, cytowana była w opracowaniach z XIX wieku a w latach międzywojennych zajmowała poważne miejsce w pracach przede wszystkim: Lewińskiego, Samsonowicza, Łuniewskiego. Badania paleontologiczne sensu stricto zaczęto prowadzić na tym obszarze po II wojnie światowej. Trzydniowa konferencja, odbywana dokładnie 100 lat od badań E. Dunikowskiego w guberni radomskiej, obejmowała zarówno część teoretyczną, w ramach której głoszone były referaty naukowe, jak i część praktyczną, w postaci wycieczek, w trakcie których obserwowano odsłonięcia w Iłży, Maleniu, Błazinach, Kotlarce, Krzyżanowicach, Jedlance i Chwałowicach.

konferencja

Materiały konferencyjne zostały zebrane i wydane w broszurze pt. „Paleontologia i stratygrafia jury i kredy okolic Iłży”. Obok relacji z wycieczek oraz ilustracji znalazły się w niej następujące referaty: A. Bednarczyk, Iłża i jej dzieje, W. Pożaryski, Jura i kreda okolic Iłży na tle ogólnego obrazu geologicznego, Z. Dąbrowska, Jura okolic Iłży, J. Sztejn, Kreda okolic Iłży. Neokom, S. Cieśliński, Kreda okolic Iłży. Alb, cenoman, turon dolny, a także komunikaty: J. Kutek, O stratygrafii górnej jury między Iłżą i Śniadkowem, L. Karczewski, Makrofauna górnego oksfordu i kimerydu okolic Iłży, J. Wieczorek, Rozmieszczenie stratygraficzne, paleoekologia i tefonomia górnojurajskich nerinei z obrzeżenia Gór Świętokrzyskich, E. Roniewicz, Utwory koralowe oksfordu i kimerydu okolic Iłży, O. Styk. Mikrofauna górnojurajska w odsłonięciach okolic Iłży, J. Sztejn, Mikrofauna dolnej kredy okolic Iłży, M. Waksmundzka, Rodzaj Terquemella z osadów kredy dolnej, H. Hurcewicz, Zespół spikul gąbek z utworów walanżynu i hoterywu w Krzyżanowicach.

Opracowano na podstawie: Paleontologia i stratygrafia jury i kredy okolic Iłży”, Iłża 1983.

niedziela, 06 stycznia 2013
Zamek w Iłży z czasów „potopu szwedzkiego”

Iłża Pufendorfa

W 1696 r. w Norymberdze wydane zostało dzieło „De rebus a Carolo Gustavo Sueciae rege gestis („O czynach króla szwedzkiego Karola Gustawa X”) autorstwa Niemca Samuela von Pufendorfa (1632-1694), oficjalnego historiografa szwedzkiego. W albumie zamieszczone zostały widoki i plany wielu polskich miast z czasów najazdu szwedzkiego zwanego „potopem szwedzkim” (1655-1660). Obraz został wykonany na podstawie sztychu oficera wojsk szwedzkich Eryka Jönsona Dahlbergha.

Iłża Pufendorfa2

Tagi: Iłża zamek
17:52, chwalilza , Iłża
Link Dodaj komentarz »
niedziela, 09 grudnia 2012
Mapa Chwałowic i okolic z 1938 r.

mapa Chwałowic 1938

Skala 1 : 100 000. Wojskowy Instytut Geograficzny. Warszawa 1938.

niedziela, 11 listopada 2012
Muzeum Wsi Radomskiej w Radomiu

logo

alojzów

Zagroda z Alojzowa. Fot. Ł. Smaga 13.07.2012

Powstanie muzeum zostało poprzedzone szeregiem inicjatyw społecznych. W latach 60-tych XX w. powołany został Dział Etnograficzny przy ówczesnym Muzeum Regionalnym w Radomiu (obecnie muzeum im. Jacka Malczewskiego), z inicjatywy którego w 1968 r. otwarto skansen bartniczo-pszczelarski. W 1972 r. powstał Społeczny Komitet Budowy Skansenu Ziemi Radomskiej, a w 1974 r. Społeczny Komitet Budowy Parku Etnograficznego Ziemi Radomskiej, który zlecił prof. Józefowi Gajkowi z Wrocławia opracowanie „Projektu Scenariusza Etnograficznego Parku Ziemi Radomskiej”. Według autora projektu zabytkowe budynki przenoszone do muzeum powinny być eksponowane w zespołach tworzonych w oparciu o kryteria etniczne i środowiskowe, zaś samym obiektom architektury ludowej miały towarzyszyć uprawy polowe, sady, ogródki przyzagrodowe  i zwierzęta. W 1975 r., w oparciu o scenariusz prof. J. Gajka, dr Stefan Rosiński opracował „Etnograficzne założenia realizacyjne Muzeum Wsi Radomskiej w Radomiu”. W muzeum, na obszarze liczącym 50 ha miało znajdować się 287 budynków dawnego budownictwa wiejskiego. Zespół budynków wiejskich miał być poszerzony o zespół ogólny składający się z obiektów sakralnych, dworu szlacheckiego, szkoły i karczmy oraz zespół małomiasteczkowy. Projekt przestrzenno-urbanistyczny opracował mgr inż. arch. Tadeusz Derlatka. Muzeum zostało powołane do życia 31 grudnia 1976 r. na mocy decyzji wojewody radomskiego, potwierdzającej przyznaną wcześniej lokalizację przy ulicy Szydłowieckiej,  po obu stronach ulicy Nadrzecznej. Od 1 stycznia 1977 r. przystąpiono do realizacji koncepcji dr. S. Rosińskiego i w tym samym roku zestawiono pierwszy zabytkowy obiekt - spichlerz z Wilkowa oraz przeniesiono skansen bartniczo-pszczelarski. W 1980 r. w spichlerzu z Wilkowa pokazano dwie pierwsze wystawy: „Kultura ludowa Ziemi Radomskiej” oraz „Życie i twórczość Jana Kochanowskiego w rzeźbie i malarstwie ludowym na szkle”. Uroczyste otwarcie spichlerza, wystaw i skansenu bartniczo-pszczelarskiego nastąpiło 23 czerwca 1980 r. i tę datę uznaje się za oficjalne otwarcie Muzeum Wsi Radomskiej w Radomiu. Pierwszym dyrektorem Muzeum został dr Stefan Rosiński.

Kościół Wolanów

Kościół pod wezwaniem św. Doroty z Wolanowa z XVIII w. Fot. Ł. Smaga 13.07.2012

W latach 90-tych w wyniku reformy administracyjnej utrzymanie Muzeum powierzono Zarządowi Województwa Mazowieckiego. W 1996 r. dyrektor mgr Małgorzata Jurecka opracowała nowe założenia etnograficzne, a mgr inż. arch. Tadeusz Derlatka nową koncepcję urbanistyczno-architektoniczną. W 2005 r. Muzeum obejmowało obszar o powierzchni 32 ha, na którym zestawiono 61 obiektów dawnego budownictwa wiejskiego, a wiele zmagazynowano, aby następnie zmontować. W kolejnych latach podejmowane były działania mające na celu zwiększenie ekspozycji. Muzeum posiada również kilkanaście tysięcy eksponatów ruchomych, w tym kolekcje pojazdów, maszyn rolniczych, naczyń miedzianych, uli i narzędzi pszczelarskich, tkanin i sztuki ludowej.

Chomentów

Zagroda z Chomentowa z 1905 r. Fot. Ł. Smaga 13.07.2012

Muzeum Wsi Radomskiej (26-600 Radom, ul. Szydłowiecka 30) położone jest na obrzeżach Radomia, tuż przy trasie E77 Warszawa-Kraków. Wejście do muzeum znajduje się od ul. Stawowej (dojazd od ul. Krychnowickiej). Do muzeum można dojechać autobusami komunikacji miejskiej nr  14, 17. Z dworca PKP i PKS dojazd linią nr 14; kursy na tej linii odbywają się jedynie w dni powszednie. Od 1 października do Niedzieli Palmowej Muzeum jest czynne: od poniedziałku do piątku w godzinach od 9.00 do 15.30, zaś w soboty i niedziele od 10.00 do 15.00.

Kłonówka

Zagroda z Kłonówka z XIX w. Fot. Ł. Smaga 13.07.2012

Opracowano na podstawie: M. Jurecka (red.), Muzeum Wsi Radomskiej. Przewodnik, Radom 2005, s. 4-7, http://www.muzeum-radom.pl

sobota, 27 października 2012
Historia Szkoły Rolniczej w Chwałowicach. III. Okres powojenny (1945-1958).

lzs

W pierwszych dniach po wyzwoleniu budynek szkoły służył szkoleniu milicjantów, który prowadził Jan Sońta ps. „Ośka”. W dniu 11 lutego 1945 r. pełnomocnik Rządu Tymczasowego podpisał akt mianowania inż. Andrzeja Wrzesińskiego na komisarza państwowego majątku szkoły, który wraz z wieloletnim nauczycielem Franciszkiem Grzególcem przystąpił do prac organizacyjnych nad uruchomieniem szkoły.

wrzesiński

Kierownictwu udało się zorganizować 8-osobowy zespół pedagogiczny i przystąpiono do rekrutacji młodzieży. Dnia 1 marca 1945 r. grupa 44 uczniów rozpoczęła się nauka w Gimnazjum Rolniczym. W maju tego samego roku do Chwałowic przybył przedstawiciel Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego inż. Janusz Pniewski, celem przeprowadzenia kontroli, w wyniku której Andrzej Wrzesiński otrzymał nominację na dyrektora. Szkoła od władz powiatowych otrzymała subwencję w kwocie 25 tys. zł na remont budynku i dalszy rozwój, a także majątek w jego otoczeniu o obszarze ok. 60 ha. Kapitalny remont budynku przeprowadzono w roku szkolnym 1947/48, w czasie którego nauka została zawieszona z uwagi na zmianę struktury i profilu nauczania w szkołach rolniczych. W dniu 3 listopada 1948 r. rozpoczęła się nauka w 4-letnim Liceum Rolniczym, którą rozpoczęło w dwóch klasach 110 uczniów, w tym 2 uczennice. Dyrektorem został inż. Stefan Różycki.

dyrektorzy3

Z dniem 1 września 1951 r. Liceum Rolnicze zostało przeniesione do Bałtowa a w Chwałowicach powołano Państwową Szkołę Praktyków Specjalistów Spółdzielni Produkcyjnej, której kierownikiem został Witalis Denkowski. Nauka trwała 11 miesięcy, od 15 stycznia do 20 grudnia. W 1952 r. nastąpiła kolejna zmiana szkoły na Podstawową Szkołę Rolniczą Rachunkowości POM, która istniała do 1954 r., przy czym organizacja i program nauczania w zasadzie nie uległy zmianie. Kandydatów do szkoły przyjmowano za to na podstawie skierowań z Wojewódzkiej Rady Narodowej.

dyrektorzy4

Od sierpnia 1952 r. pracą szkoły kierował Piotr Szczepańczyk, zaś od stycznia 1954 r. Ludwik Pokutyński. W 1955 r., zgodnie z decyzją Ministra Rolnictwa, prowadzone były kursowe szkolenia pracowników służby rolnej, instruktorów ochrony roślin, chmielarzy, pszczelarzy, księgowych i instruktorów bhp. Z dniem 1 września 1955 r. uruchomiono 4-letnie Państwowe Technikum Rachunkowości Spółdzielczości Produkcyjnej. W 1957 r. przedłużono naukę w technikum o jeden rok i przemianowano je na Państwowe Technikum Rachunkowości Rolnej. We wrześniu 1958 r. funkcję dyrektora objął na jeden rok Władysław Kwiatkowski. Technikum było jedyną szkołą rolniczą na terenie powiatu i jedyną o tym kierunku specjalizacji w województwie kieleckim.

dyrektorzy5

Opracowano na podstawie: J. Błaszczyk, M. Smaga, W. Smaga, 70 lat Szkoły Rolniczej w Chwałowicach 1928-1998, Chwałowice 1998, s. 18-22; J. Błaszczyk, R. Bielecka, M. Stawczyk, J. Kwiatkowski, M. Gierasiński, 80 lat szkół w Chwałowicach 1928-2008. Jubileusz 80-lecia szkół w Chwałowicach, Chwałowice 2008, s. 8-9. Z tych książek zaczerpnięte zostały również zdjęcia zamieszczone w tekście.

środa, 12 września 2012
Historia Szkoły Rolniczej w Chwałowicach. II. Okres II wojny światowej.

szkoła 1942

Działalność dydaktyczna szkoły została przerwana przez wybuch wojny. Młodzież i część personelu uczestniczyła w działaniach wojennych, w tym w obronie Starachowic przy obsłudze dział przeciwlotniczych. Obiekt szkoły został zajęty przez ok. 100 mieszkańców wsi Piłatka, która została poważnie zniszczona i spalona w czasie bitwy o Iłżę w dniach 8-9 września. Schronienie otrzymali również ranni żołnierze polscy. Dyrektor Stanisław Daniluk dostał się do obozu jeńców wojennych w Radomiu. Dzięki staraniom nauczycielki Zofii Król udało się go jeszcze we wrześniu uwolnić. W lutym 1940 r. został ponownie aresztowany wraz czterema pracownikami szkoły i gospodarstwa za przechowywanie broni szkolnej, która nie została oddana władzom niemieckim. W dniu 7 lipca 1940 r. dyrektor i dwóch pracowników zostało rozstrzelanych na Firleju koło Radomia.

toepper

Władze okupacyjne zezwoliły na otwarcie rocznej szkoły pod nazwą Komunalna Szkoła Rolnicza dla Chłopców, w której naukę rozpoczęto w dniu 15 maja 1942 r. i kontynuowano przez dwa kolejne lata. Kadrę pedagogiczną w tym czasie tworzyli: kierownik szkoły Alfred Toepper, Franciszek Grzegolec, Stanisław Nowak. Równolegle prowadzone było tajne nauczanie a szkoła, mimo że pracowała pod nadzorem niemieckim spełniała ważną funkcję oświatowo-wychowawczą oraz patriotyczną. W dniu 15 września 1944 r. nastąpiło zakończenie nauki a budynki szkolne zostały zajęte przez wysiedlone z Warszawy kobiety z dziećmi, które przebywały w szkole do grudnia tego roku, a następnie przez przyfrontowe wojska niemieckie do czasu wyzwolenia. Niemcy podczas pobytu zdążyli niestety zniszczyć księgozbiór oraz cenne dokumenty dotyczące działalności szkolnej.

szkoła1942_

Opracowano na podstawie: J. Błaszczyk, M. Smaga, W. Smaga, 70 lat Szkoły Rolniczej w Chwałowicach 1928-1998, Chwałowice 1998, s. 17-18; J. Błaszczyk, R. Bielecka, M. Stawczyk, J. Kwiatkowski, M. Gierasiński, 80 lat szkół w Chwałowicach 1928-2008. Jubileusz 80-lecia szkół w Chwałowicach, Chwałowice 2008, s. 8. Z tych książek zaczerpnięte zostały również zdjęcia zamieszczone w tekście.