Wszelkie informacje, zdjęcia i materiały na temat Chwałowic mile widziane i żmudnie poszukiwane. Proszę się nimi dzielić, a być może znajdzie się też dla nich miejsce w tym miejscu. email: bagyage@gmail.com
sobota, 14 maja 2016
Jan Czarnecki - nauczyciel, poeta i radiesteta z Chwałowic (cz. II)

Jan Czarnecki7

Jan Czarnecki swoją drogę twórczą rozpoczął we wczesnej młodości, gdy jako 13-latek przejęty zakończeniem II wojny światowej napisał swój pierwszy wiersz. W okresie licealnym powstało ponad 200 wierszy i dalej pisał wiele lat, ale tylko do szuflady. Poezja go urzekła i związał się z nią na całe życie. Debiut literacki miał miejsce w dniu 09.03.1983 r., kiedy w „Słowie Ludu. Magazynie Środowym”, wydanym w Kielcach i Radomiu, ukazały się dwa wiersze: „Gdzieś, kiedyś…” oraz „Stwórca”. Od tego czasu poezja Jana Czarneckiego gości regularnie na łamach tego pisma do 1989 r., pojawia się w warszawskim „Zielonym Sztandarze. Dodatku Ilustrowanym” (1983-1989), kielecko-radomskich „Przemianach” (1989), piśmie Diecezji Radomskiej „Ave” (1997), „Wiadomościach Iłżeckich” (1997), kwartalniku „Twórczość Ludowa” (2009, 2011, 2012), a także w wydawnictwach zwartych, jak „Skiby”, zbiory wąglańskie: „Wąglany po żniwach poezji” (Wąglany 1990), „Talenty Jóźwika z Wąglan” (Wąglany 1992), a także Stowarzyszenia Twórców Ludowych: „Odnajdę wieczność w kroplach rosy” (Lublin 2007), „I brył swych grzmotem zapłacze ziemia…” (Lublin 2008), „Na skibie czarnej serce swoje złożę” (Lublin 2009) oraz „Jan Pocek – poeta „co śpiewał i orał”” (Lublin 2011).

tomiki1

Od 1986 r. Jan Czarnecki zdobył nagrody i wyróżnienia w kategorii poezji w ok. 30 regionalnych i ogólnopolskich konkursach literackich, jak np. Ogólnopolski Konkurs Literacki na „Wypowiedź o Bolesławie Leśmianie” (Iłża; w poszczególnych edycjach w sumie otrzymał 5 nagród i ponad 10 wyróżnień) czy Ogólnopolski Konkurs Literacki im. Jana Pocka (Lublin). Od 2009 r. jest członkiem Sekcji Literatury Ludowej Stowarzyszenia Twórców Ludowych. Za najważniejsze należy uznać autorskie zbiorki i zbiory wierszy, których lista przedstawiona została poniżej. Pierwszy tomik poezji, zatytułowany „Znaki przemijania”, ukazał się w 1989 r. nakładem Wojewódzkiego Domu Kultury w Radomiu. Kolejne wydawane były przez Dom Kultury w Iłży i głównie przez Miejsko-Gminną Biblioteką Publiczną w Iłży. Ukazało ich się w sumie 17. Za sprawą redaktor M. Bednarskiej wiersze Jana Czarneckiego wielokrotnie zaistniały na antenie Radia Kielce. Przeprowadziła z nim kilka wywiadów i propagowała jego dokonania na gruncie poezji i różdżkarstwa. Od roku szkolnego 2004/2005 „Antologia poezji Jana Czarneckiego” weszła do kanonu lektur dla klas VI Publicznej Szkoły Podstawowej w Iłży. Na lekcjach języka polskiego omawiana jest jego twórczość a wiersze recytowane na uroczystościach (np. obchody bitwy pod Iłżą, Konstytucji 3 Maja, Święta Niepodległości). Poeta bardzo chętnie spotyka się nadal z młodzieżą i czytelnikami barwnie opowiadając o swojej poezji, której analizy pojawiają się w prasie, jak i w przedmowach do poszczególnych tomików pisanych przez prof. dra hab. Rocha Sulimę. W dniu 22.04.2016 r. w czytelni iłżeckiej biblioteki odbyła się promocja najnowszego zbiorku poezji Jana Czarneckiego pt. „Tyle tu spokoju”.

tomiki2

01. „Znaki przemijania” (1989)
02. „Okruchy codzienności” (1993)
03. „Wróciłem i inne wiersze” (1998)
04. „U źródeł minionego czasu” (2003)
05. „Spadający liść jesieni” (2003)
06. „Po tamtej stronie czasu” (2003)
07. „Jesień w moich dłoniach” (2004)
08. „Przemijanie” (2004)

tomiki3

09. „Wybór wierszy” (2005)
10. „Wejdź do mojego snu” (2005)
11. „Życie moje” (2008)
12. „Niezatarty ślad” (2008)
13. „Minione dni” (2009)
14. „W moich snach” (2009)
15. „Wiersze” (2011)
16. „Powrót do przeszłości” (2013)

17. „Tyle tu spokoju” (2016)

tomiki4

Opracowano na podstawie: K. Smyk, Cisza spod Iłży. O poezji Jana Czarneckiego, „Twórczość Ludowa” 2014, nr 1-2, s. 46 oraz K. Kuc, Monografia Jana Czarneckiego - poety regionalnego, radiestety, emerytowanego nauczyciela, Iłża 2004.

sobota, 16 kwietnia 2016
Jan Czarnecki - nauczyciel, poeta i radiesteta z Chwałowic (cz. I)

Jan Czarnecki1

Na ławce w Chwałowicach przed domem pracowników szkoły (obecnym akropolem), na tle gospodarstwa. Lata 60-te.

Jan Czarnecki urodził się 24.06.1930 r. w Chwałowicach - Podjedlance. Kilka miesięcy później zmarła mu matka i trafił pod opiekę rodziny Furów w Chwałowicach Górnych. Od 01.09.1936 r. uczęszczał do Szkoły Powszechnej im. Władysława Reymonta w Chwałowicach, którą ukończył w czasie II wojny światowej, w czerwcu 1942 r. Następnie pomagał przybranym rodzicom w gospodarstwie. W okresach zimowych wiele czytał książek, które otrzymywał od córek Zygmunta Zaleskiego, dzierżawcy upaństwowionego chwałowickiego majątku. Od 01.03.1945 r. do 30.06.1947 r. odbył naukę w Gimnazjum Rolniczym w Chwałowicach, zaś od 01.09.1947 r. w Państwowym Liceum Gospodarstwa Wiejskiego w Wośnikach, uzyskując w sierpniu 1949 r. świadectwo dojrzałości.

Jan Czarnecki2

Zdjęcie komunijne. Iłża 1938 r. Jan Czarnecki - drugi od prawej w drugim rzędzie od góry. W środku ksiądz Władysław Fojcik a po prawej żona kierownika Szkoły Powszechnej W Chwałowicach Józefa Mazura.

Od 01.09.1949 r. pracował w Liceum Rolniczym w Chwałowicach jako kontraktowy nauczyciel zawodu. Dnia 01.10.1951 r. podjął studia na Wydziale Zootechnicznym w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. W 1955 r. ukończył studia inżynierskie i nakazem z 01.04.1955 r. został skierowany do pracy w Państwowym Gospodarstwie Rolnym (PGR) w Wojciechowicach koło Opatowa, jako młodszy zootechnik. Tam poznał swoją przyszłą żonę Kamilę, z którą 15.10.1955 r. wziął ślub. Następnie pracował w PGR Sędziszów koło Jędrzejowa, jako starszy zootechnik (od marca 1956 r. do czerwca 1957 r.) a po jego likwidacji w Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w Szczekocinach, jako kierownik poradnictwa żywieniowego (od września 1957 r. do lutego 1958 r.). Z pracy w Spółdzielni zrezygnował i wrócił wraz z żoną i dwójką dzieci urodzonych w Sędziszowie w swoje rodzinne strony.

Jan Czarnecki3

Powojenna Warszawa, początek lat 50-tych. Studenci Wydziału Zootechniki SGGW. Jan Czarnecki - pierwszy od lewej.

Jan Czarnecki zamieszkał w Chwałowicach i od 01.03.1958 r. został zatrudniony na stanowisku zootechnika w Powiatowym Związku Kółek i Organizacji Rolniczych w Starachowicach. Po roku został nauczycielem przedmiotów zawodowych w Państwowym Technikum Rachunkowości Rolnej w Chwałowicach. Uczył hodowli zwierząt, ekonomiki i organizacji gospodarstw rolnych. Co ciekawe, nie mając stosownego wykształcenia samodzielnie przyswoił sobie podstawy prawa na tyle dobrze, że został współautorem podręcznika „Prawo dla techników rachunkowości rolnej”, a także prowadził z prawa lekcje w Technikum. Jego uczniowie od 1979 r. do 1982 r. uzyskiwali czołowe lokaty na Olimpiadach Prawniczych w Radomiu a uczennica Ewa Porczyńska zdobyła drugie miejsce na Ogólnopolskiej Olimpiadzie Prawniczej w Lublinie. Jan Czarnecki przez ok. 20 lat prowadził prężnie działające Koło fotograficzne, którego dorobkiem powstała bogaty zbiór zdjęć dokumentujących uroczystości i wydarzenia szkolne, utrwalających wielu uczniów, nauczycieli oraz mieszkańców Chwałowic. Niezależnie od pracy szkolnej podnosił swoje kwalifikacje, uzyskując w 1971 r. tytuł magistra, odbywając studia podyplomowe na SGGW (1981 r.) oraz uzyskując drugi stopień specjalizacji zawodowej (1985 r.).

Jan Czarnecki4

Zdjęcie minionej epoki. Z kolegami, z lewej lekarz Mieczysław Kurek.

Działał również społecznie w powojennym ruchu ludowym. W 1947 r. wstąpił do Związku Młodzieży Wiejskiej RP Wici (od 1948 r. Związek Młodzieży Polskiej), zaś od 1949 r. należał do Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego będąc sekretarzem lokalnego koła. Był również: radnym Gromadzkiej Rady Narodowej w Pasztowej Woli (1969), członkiem Komisji Rolnictwa i Leśnictwa przy Powiatowej Radzie Narodowej w Starachowicach (lata 70-te), przewodniczącym Kolegium do Spraw Wykroczeń przy Urzędzie Gminy i Miasta Iłży, radnym Rady Gminy i Miasta Iłży (1994), a także sekretarzem Ochotniczej Straży Pożarnej w Chwałowicach.

Jan Czarnecki5

Z uczniami na przechadzce po Chwałowicach.

Za działalność zawodową i społeczną otrzymał szereg odznaczeń, takich jak: Odznaka Zasłużony Pracownik Rolnictwa (1973), Złoty Krzyż Zasługi (1978), Medal Komisji Edukacji Narodowej (1979), Odznaka Zasłużonego Działacza Ruchu Spółdzielczego (1979), Medal 40-lecia Polski (1984), Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1985), Złota Odznaka Związku Nauczycielstwa Polskiego (1989), Medal za Zasługi dla Miasta i Gminy Iłża (1994), Srebrny Medal za Zasługi dla Pożarnictwa (1995), Złoty Medal za Zasługi dla Pożarnictwa (1998). Poza nauką, pracą zawodową i działalnością społeczną od czasów gimnazjum pisze wiersze… ale o tym następnym razem…

Jan Czarnecki6

Odbiór jednego z odznaczeń.

Opracowano na podstawie: K. Kuc, Monografia Jana Czarneckiego - poety regionalnego, radiestety, emerytowanego nauczyciela, Iłża 2004. Fotografie pochodząc z kolekcji Pana J. Czarneckiego.

środa, 09 marca 2016
Adam Chamerski (1930 - 2013) i żeński chór szkolny w Szkole Rolniczej w Chwałowicach

chór

Adam Chamerski urodził się w 1930 r. w Rzeczniowie Kolonii. Ukończył Państwowe Ognisko Muzyczne w Siennie a następnie w 1955 r. średnią Szkołę Muzyczną w Kielcach. Wiedzę pedagogiczno-muzyczną nabywał w Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie. Przez 27 lat był muzykiem Filharmonii Kieleckiej jako pierwszy fagocista. Poza grą w Filharmonii pracował jako nauczyciel wychowania muzycznego w wielu szkołach w Kielcach (m.in. Liceum Pielęgniarstwa, Technikum Odzieżowo-Gospodarczym i Geologicznym) oraz w Zespole Szkół Rolniczych w Podzamczu Chęcińskim. W latach 1972-1974 był kierownikiem muzycznym Zespołu Pieśni i Tańca „Kielce”. Współpracował również z Zespołami Pieśni i Tańca w Lipsku i z Zespołem z Rzeczniowa pod kierownictwem Adama Bajona, zaś w 2000 r. rozpoczął pracę z Zespołem „Dąbrowianki”.

Adam Chamerski

chór1

W 1969 r. Adam Chamerski zorganizował w Szkole Rolniczej w Chwałowicach żeński chór szkolny, którego był dyrygentem. Chór zdobył I miejsce w Powiatowym Konkursie Pieśni Partyzanckiej (1970), a także dwukrotnie I miejsce w Wojewódzkim Przeglądzie Zespołów Artystycznych Szkół Rolniczych, w 1971 r. za program „W hołdzie poległym, z dedykacją potomnym, z myślą o Polsce”, zaś w 1972 r. za program „Niech na zawsze w pamięci zostanie”. W dniach 12-14 maja 1972 r. chór szkolny wziął udział w ogólnokrajowym Festiwalu Pieśni Partyzanckiej w Kraśniku. Za wysoki poziom artystyczny zespołu chóralnego Minister Rolnictwa w 1977 r. przyznał dyplom i nagrodę pieniężną w wysokości 50 tysięcy złotych.

chór2

Adam Chamerski skomponował wiele melodii do tekstów ludowych. Był współautorem (obok Stanisława Durleja) opracowania „Pieśni i Piosenki ludowe Kielecczyzny”. Za swoje osiągnięcia otrzymał wiele nagród i odznaczeń: Nagrodę Ministra Kultury i Sztuki (1972), Srebrny Krzyż Zasługi (1973), Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1980), Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski za całokształt pracy artystycznej w ruchu amatorskim (1989), Medal Pamiątkowy za zasługi dla Ruchu Ludowego im. W. Witosa (1992). Zmarł 17 maja 2013 r. w wieku 82 lat i został pochowany na Cmentarzu Starym w Kielcach.

chór3

Fotografie przedstawiające chór Zespołu Szkół Rolniczych w Chwałowicach pochodzą z kolekcji Pana J. Czarneckiego.

Opracowano na podstawie: J. Błaszczyk, M. Smaga, W. Smaga, 70 lat Szkoły Rolniczej w Chwałowicach, Chwałowice 1978, s. 57,http://www.echodnia.eu/swietokrzyskie/wiadomosci/kielce/art/8647433,zmarl-adam-chamerski-zalozyciel-zespolu-kielce,id,t.html,http://www.maslow.info.pl/serwis/info/inne/5116-adam-chamerski-nie-yje-pogrzeb-we-wtorek.htmlhttp://www.rzeczniow.info/index.php?pname=118

poniedziałek, 01 lutego 2016
Stefan Wąs i Tadeusz Telatycki - Projektanci budynków Szkoły Rolniczej w Chwałowicach

budynek szkoły

Budynek szkoły rolniczej. Fot. z kolekcji Pana J. Czarneckiego

Budynki Szkoły Rolniczej w Chwałowicach zaprojektowane zostały w 1923 r. przez architektów: inż. Stefana Wąsa oraz inż. Tadeusza Telatyckiego.

budynek szkoły2

Budynek szkoły rolniczej. Fot. z kolekcji Pana J. Czarneckiego

Przy wyborze krakowskiego architekta Stefana Wąsa niewątpliwie znaczenie miał fakt, że opracował on rok wcześniej (1922 r.) projekt odbudowy kościoła św. Ducha w Iłży, a wcześniej w 1920 r. zaprojektował (wraz z Leonem Kruszewskim) kościół w Zemborzynie (gmina Tarłów, powiat opatowski). W tym samym roku, w którym przygotował projekt zabudowy szkolnej w Chwałowicach, Stefan Wąs wykonał dokumentację projektową, na podstawie której wybudowany został w Ostrowcu Świętokrzyskim budynek garbarni należący do Dawida i Jakuba Ledermanów.

akropol

Budynek mieszkalny, którego obecne pozostałości zwane są "akropolem". Fot. z kolekcji Pana J. Czarneckiego

Stefan Wąs był również autorem projektu kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Ciepielowie, którego budowę rozpoczęto w 1923 r. Wprawdzie w bardzo wielu opracowaniach – także współczesnych – podawane jest, że projekt był dziełem Stefana Szyllera, jednakże jak się podkreśla na stronie: [http://stefanszyller.pl/obiekty-niezrealizowane/] budowla ta wykonana została w stylu neobarokowym, jaki zaproponował właśnie Stefan Wąs. Z kolei warszawski architekt Stefan Szyller, na zlecenie proboszcza ks. Antoniego Długosza, sporządził w 1904 r. pierwszą neogotycką koncepcję murowanego kościoła, lecz jego projekt nie został nigdy urzeczywistniony.

budynki Wąsa

Budynki zaprojektowane przez Stefana Wąsa. Od lewej: dom czynszowy w Będzinie, garbarnia Ledermana w Ostrowcu Świętokrzyskim, kościoły w Zemborzynie i Ciepielowie

Do obiektów wzniesionych na podstawie planów Stefana Wąsa należy zaliczyć również dom czynszowy M. Jakubowicza przy ul. A. Potockiego 7 w Będzinie (1926 r.) oraz kaplicę cmentarną na ul. Cmentarnej w Zawierciu, która zaprojektowana została w stylu „formizmu” właściwego dla dwudziestolecia międzywojennego a ufundowana w 1934 r. przez Stanisława Holenderskiego.

kaplica cmentarna

Kaplica cmentarna w Zawierciu. Narodowe Archiwum Cyfrowe, sygn. 1-U-8159

Stefan Wąs uczestniczył ponadto przy opracowaniu unikatowego obecnie dzieła zatytułowanego „Kościoły drewniane Galicji Zachodniej” stanowiącego inwentaryzację poświęconą zabytkom drewnianej architektury kościelnej na obszarze Małopolski znajdującej się wówczas pod zaborem austriackim. W latach 1913-1916 ukazały się trzy zeszyty pod redakcją Feliksa Kopery a przy współpracy Leonarda Lepszego, Franciszka Miączyńskiego, a także Stefana Wąsa jako autora zdjęć zinwentaryzowanych obiektów. Warto dodać, że był również laureatem konkursu na projekty nagrobków na mogiły pojedyncze i zbiorowe oraz uporządkowanie już istniejących cmentarzy, zorganizowanego w 1916 r. przez Towarzystwo Polska Sztuka Stosowana, Warsztaty Krakowskie, Muzeum Techniczno - Przemysłowe w Krakowie oraz Związek Towarzystw Ochrony Piękności Kraju.

budynek szkoły3

Budynek szkoły rolniczej. Fot. Ł. Smaga 18.04.2015

Tadeusz Telatycki zaprojektował natomiast „Dom Urzędniczy” przy ul. Żeromskiego w Kielcach. Obiekt ten został wzniesiony w celu zakwaterowania urzędników pochodzących z Galicji i Warszawy, którzy byli potrzebni do obsadzenia stanowisk w administracji utworzonego w 1919 r. województwa kieleckiego. 

dom urzędniczy

Dom Urzędniczy w Kielcach zaprojektowany przez Tadeusza Telatyckiego

Stefan Wąs i Tadeusz Telatycki współpracowali ze sobą nie tylko przy wykonaniu w 1923 r. projektu budynków Szkoły Rolniczej w Chwałowicach. Wspólnie zaprojektowali również w 1935 r. kamienicę przy ul. Orlej 26 w Sosnowcu. W tym samym roku w Sosnowcu powstał Związek Kierowników Budowy Zagłębia Dąbrowskiego, którego prezesem zarządu został inż. Tadeusz Telatycki, zaś skarbnikiem inż. Stefan Wąs. Zadaniem związku była obrona praw zawodowych kierowników budowy.

piątek, 01 stycznia 2016
Dwór w Prędocinie

Prędocin1

Front budynku dworskiego. Fot. Ł. Smaga 27.10.2015

Drewniany dwór znajdujący się w miejscowości Prędocin-Kolonia w gminie Iłża został wzniesiony około 1870 roku przez ówczesnego dzierżawcę Mokijewskiego. Od początku XX wieku do 1939 roku jego właścicielem był Stanisław Herniczek herbu Kotwicz (1863-1944). Po zakończeniu II wojny światowej, majątek upaństwowiono i utworzony został PGR.

Prędocin2

Front budynku dworskiego. Fot. Ł. Smaga 27.10.2015

Prędocin3

Elewacja wschodnia budynku dworu. Fot. Ł. Smaga 27.10.2015

Obiekt nawiązuje architektonicznie do willi w typie szwajcarskim, wznoszonych na terenie zaboru rosyjskiego oraz stylistycznie, głównie w zakresie dekoracji i detalu architektonicznego do rozwiązań stosowanych w architekturze drewnianej w Rosji tego okresu.

Prędocin4

Park na tyłach dworu. Fot. Ł. Smaga 27.10.2015

Prędocin5

Budynek dworu od strony parku. Fot. Ł. Smaga 27.10.2015

Dekoracja snycerska i detal architektoniczny zachowały się niemal kompletnie. Budynek stanowi przykład oryginalnej architektury drewnianej w regionie radomskim. Odznacza się bogactwem form architektonicznych i wyjątkowym na tym terenie detalem snycerskim, naśladującym elementy architektury murowanej (profilowane gzymsy, fryz zdobiony rzeźbionymi wieloliśćmi, płaskorzeźbione pilastry i ozdobne obramienia otworów okiennych i drzwiowych z ozdobnymi naczółkami). Częściowo zachowała się też drewniana stolarka okienna i wewnętrzna stolarka drzwiowa, a także drewniana klatka schodowa.

Prędocin6

Drzwi wejściowe w elewacji wschodniej budynku. Fot. Ł. Smaga 27.10.2015

Prędocin7

Bramka do parku na tyłach dworu. Fot. Ł. Smaga 27.10.2015

Budynek dworski został wpisany do Rejestru Zabytków Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków pod numerem 463 decyzją z dnia 6 maja 2014 r. Znajduje się on na terenie zabytkowego parku z XVIII wieku, wpisanego do Rejestru Zabytków Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków pod numerem 514 decyzją z dnia 4 grudnia 1957 r.

Prędocin8

Zabudowania gospodarcze. Fot. Ł. Smaga 27.10.2015

Opracowano na podstawie: http://mwkz.pl/archiwum-aktualnosci-lista/762-kolejny-zabytek-na-mazowszu, http://www.radompowiat.pl/875,rejestr-zabytkow.html

piątek, 11 grudnia 2015
Minione kuligi

kulig1

kulig2

kulig3

Obecna grudniowa aura ma niewiele wspólnego z zimową scenerią zapamiętaną sprzed lat. Zadając kłam zarzutom o rzekomym oszustwie poglądu o niebezpiecznym ocieplaniu się klimatu. Od XVII wieku do początku wieku XX bardzo popularną rozrywką magnaterii były kuligi, czyli rodzaj zabawy, polegającej na wycieczce zaprzęgami konnymi z przyczepionymi saniami w formie orszaku. Często towarzyszyły jej muzyka, śpiew oraz zabawa przy ognisku. W XX wieku kuligi upowszechniły się, szczególnie że zaprzęgi konne wyposażone w sanie przez wiele lat pozostawały typowym wiejskim środkiem transportu. Rozwijająca się od lat 80-tych mechanizacja wsi doprowadziła do zastąpienia koni traktorami a potem samochodami, zaś sani sankami połączonymi sznurkami lub linkami. Popularność tego typu rozrywki spadała i zachowała się głównie wśród młodzieży szkolnej. Zaprzęgi konne odeszły do przeszłości, może poza niektórymi rejonami południowymi kraju. Widoczna na zdjęciach pochodzących z lat 1969-85 frekwencja już raczej osiągalna nie będzie. Nie mówiąc już o koniach, tak ponoć uwielbianych w tej krainie zwierzętach, dla których nie w kuligach lecz w ponurych skaryszewskich targach udział pozostaje.

kulig4

kulig5

kulig6

kulig7

Zdjęcia pochodzą z kolekcji Pana J. Czarneckiego.

sobota, 21 listopada 2015
Maciej Zaleski (1920 - 2015)

Maciej Zaleski

Maciej Zaleski urodził się 12 kwietnia 1920 r. w Chwałowicach. Był synem Zygmunta, od 1918 r. dzierżawcy upaństwowionego chwałowickiego majątku. Maciej był absolwentem Centrum Wyszkolenia Kawalerii Wojska Polskiego II RP w Grudziądzu (działającego w latach 1928-1939). Po kampanii wrześniowej stał się więźniem sowieckich łagrów. Następnie był pilotem w stopniu porucznika 315 Dywizjonu „Dęblińskiego” - dywizjonu lotnictwa myśliwskiego Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii. Po wojnie osiadł w Kanadzie, gdzie pracował w Canadair Ltd. - kanadyjskiej wytwórni lotniczej, w General Dynamics - amerykańskiej korporacji zbrojeniowej zajmującej się m.in. produkcją systemów lądowych oraz okrętów oraz był dyrektorem w Lockheed Martin - jednym z „wielkiej piątki” amerykańskim koncernie zbrojeniowym powstałym w 1995 r. z połączenia korporacji Lockheed i Martin Marietta. Maciej Zaleski zmarł 21 października 2015 r. w kanadyjskim Vernon.

Maciej Zaleski3

315 Dywizjon

Odznaka 315 Dywizjonu

niedziela, 25 października 2015
Fałszywy trop

To mogło być ciekawe odkrycie, ale okazało się niestety fałszywym tropem. Mianowicie w artykule naukowym Anny Marciniak zatytułowanym „Budownictwo obronne w Liber Beneficiorum Jana Długosza a realia archeologiczne” opublikowanym w 12 numerze czasopisma „Folia Archaeologica” z 1991 r. - serii wydawniczej Uniwersytetu Łódzkiego (Acta Universitatis Lodziensis) - pojawiła się na stronie 183 wzmianka o istnieniu średniowiecznego folwarku typu obronnego (militarnego) w Chwałowicach obok Iłży. Przedmiotowy obiekt autorka zlokalizowała w tym miejscu na podstawie informacji zaczerpniętych z dzieła Jana Długosza (1415-1480; kronikarza, historyka, duchownego, geografa, dyplomaty, wychowawcy synów Kazimierza Jagiellończyka) zatytułowanego „Liber Beneficiorum Dioecesis Cracoviensis”. Była to księga (spis) beneficjów, dóbr i przywilejów diecezji krakowskiej, sporządzona dla celów statystycznych i podatkowych. Anna Marciniak w swoim artykule odwołała się do stron 461-462 tomu pierwszego dzieła Jana Długosza. Pozwoliło to na sięgnięcia do źródła podanej informacji i okazało się, że jest ona nieprawdziwa. Pomyłka wynikła zapewne stąd, że nazwa „Chwałowice” pojawia się jako oznaczenie 6 miejsc: dzielnicy Rybnika oraz pięciu wsi: (a) w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, w gminie Jelcz-Laskowice, (b) w województwie lubuskim, w powiecie gorzowskim, w gminie Bogdaniec, (c) w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Iłża, (d) w województwie podkarpackim, w powiecie stalowowolskim, w gminie Radomyśl nad Sanem, (e) w województwie świętokrzyskim, w powiecie pińczowskim, w gminie Pińczów.

Chwałowice z baszty

Widok Chwałowic z baszty na zamku w Iłży. Fot. Ł. Smaga 04.05.2014 

Na stronie 461-462 tomu pierwszego dzieła „Liber Beneficiorum Dioecesis Cracoviensis”, według wydania z 1863 r. Aleksandra Przeździeckiego (1814-1871), faktycznie znajduje się wzmianka na temat Chwałowic. Jednakże zaczyna się ona od słów: „Phalowicze, villa sub parochia ecclesiae de Kiye sita (…)”, co oznacza, że chodzi o Chwałowice będące wsią w parafii kościelnej w Kijach. Zatem informacja dotyczy Chwałowic położonych obecnie w województwie świętokrzyskim, w powiecie pińczowskim, w gminie Pińczów, które w okresie średniowiecznym należały do parafii Kije.

wtorek, 29 września 2015
Plantacja chmielu przy szkole w Chwałowicach

chmiel1

W Polsce historia uprawy chmielu zwyczajnego sięga IX w. Główny rejon uprawy to południowo-wschodnie obszary kraju oraz Dolny Śląsk i Wielkopolska. Polska jest czwartym pod względem wielkości producentem chmielu w Europie oraz szóstym na świecie.

chmiel7

W Chwałowicach po II wojnie światowej za granicą przyszkolnego sadu, którą tworzył istniejący do chwili obecnej rząd akacji (robinii akacjowych), rozciągało się pole chmielu, jedyne w okolicy stanowiło charakterystyczny szczegół krajobrazu.

chmiel8

Uprawa chmielu (osobników żeńskich – wytwarzających szyszki) związana była z działalnością Państwowej Szkoły Praktyków Specjalistów Spółdzielni Produkcyjnej, a następnie Podstawowej Szkoły Rolniczej Rachunkowości POM. W 1955 r. w szkole prowadzone były kursowe szkolenia m.in. chmielarzy. Roślina była uprawiana również w kolejnych latach, kiedy funkcjonowało Państwowe Technikum Rachunkowości Rolnej, gdyż plantacje chmielu owocują do kilkunastu, nawet kilkudziesięciu lat.

chmiel9

chmiel10

Chmiel uprawiano na podporach, czyli drewnianych kilkumetrowych słupach wkopanych w ziemię na głębokość ponad 1 metra, ustawionych w rzędach. Pomiędzy słupami, u ich szczytu, przeciągana była konstrukcja stalowa wykonana drutów lub lin stalowych, zaś całość była brzegami mocowana do ziemi, co zapewniało jej stabilność. Kwiatostany żeńskie obrywano w sierpniu, suszono w suszarni a następnie odstawiano do skupu.

chmiel12

chmiel21

Fot. z kolekcji Pana J. Czarneckiego

piątek, 28 sierpnia 2015
5 lat. Skromny jubileusz.

alejka50-60

Alejka. Lata 50/60-te. Fot. z kolekcji Pana J. Czarneckiego

alejka60

Alejka. Lata 60-te. Fot. z kolekcji Pana J. Czarneckiego.

W sobotę 28.08.2010 r., czyli dokładnie 5 lat temu pojawiły się pierwsze cztery wpisy na niniejszym blogu. Oznacza to, że w dniu dzisiejszym obchodzić pozostaje w zaciszu skromny jubileusz. Bez pompy, gdyż kameralność tego miejsca sprawia, iż trafia tu zapewne garstka osób i to jedynie okazjonalnie. Statystyka wymusza taką prawidłowość. Niemniej strona ta wpisuje się w szerszą tendencję jaką można zaobserwować w sieci zakładającą zwrot w kierunku regionalizmu i lokalności. Ów kierunek doznaje dalszych podziałów a jeden z nich prowadzi do motywów sentymentalnych. Właśnie one legły u podstaw decyzji o założeniu tego bloga. Nie wtrącając się za bardzo w publicystykę oraz roztrząsanie aktualnych problemów lokalnych w tym społecznych, politycznych czy też obyczajowych, strona z samego założenia ma po prostu utrwalać pamięć głównie na temat Chwałowic i ziemi iłżeckiej; o miejscach, zdarzeniach, wytworach ludzkiej działalności i samych ludziach. Początkowo wydawało się, że pospolitość tego miejsca nie pozwoli na zbyt wiele i bardzo szybko zabraknie tematów, którym można poświęcać kolejne wpisy. Z czasem okazało się jednak, że obawa ta była bezpodstawna i również w takim mikroskopijnym fragmencie świata można odnaleźć wiele. Udało się przede wszystkim dotrzeć do bogatego archiwum zdjęć uratowanych przez Pana Jana Czarneckiego, dokumentujących wiele z tego, co się działo w drugiej połowie ubiegłego wieku. Przeszłość przeplatana teraźniejszością pozostawia ślad, który co najwyżej można próbować ujmować w słowa bądź utrwalać na fotografiach. Należy to czynić na bieżąco i niezwłocznie, albowiem czas płynie nieubłaganie i wszystko przemija. Dla bliskich osób i bliskich miejsc warto to robić, aby ocalić ten nasz świat od zapomnienia.

alejka2007

Alejka. Fot. Ł. Smaga 30.09.2007

alejka2011

Alejka. Fot. Ł. Smaga 14.05.2011

alejka2014

Alejka. Fot. Ł. Smaga 11.10.2014

alejka2015

Alejka. Fot. Ł. Smaga 04.04.2015

1 , 2 , 3 , 4 , 5 ... 12