Wszelkie informacje, zdjęcia i materiały na temat Chwałowic mile widziane i żmudnie poszukiwane. Proszę się nimi dzielić, a być może znajdzie się też dla nich miejsce w tym miejscu. email: bagyage@gmail.com
środa, 12 września 2012
Historia Szkoły Rolniczej w Chwałowicach. II. Okres II wojny światowej.

szkoła 1942

Działalność dydaktyczna szkoły została przerwana przez wybuch wojny. Młodzież i część personelu uczestniczyła w działaniach wojennych, w tym w obronie Starachowic przy obsłudze dział przeciwlotniczych. Obiekt szkoły został zajęty przez ok. 100 mieszkańców wsi Piłatka, która została poważnie zniszczona i spalona w czasie bitwy o Iłżę w dniach 8-9 września. Schronienie otrzymali również ranni żołnierze polscy. Dyrektor Stanisław Daniluk dostał się do obozu jeńców wojennych w Radomiu. Dzięki staraniom nauczycielki Zofii Król udało się go jeszcze we wrześniu uwolnić. W lutym 1940 r. został ponownie aresztowany wraz czterema pracownikami szkoły i gospodarstwa za przechowywanie broni szkolnej, która nie została oddana władzom niemieckim. W dniu 7 lipca 1940 r. dyrektor i dwóch pracowników zostało rozstrzelanych na Firleju koło Radomia.

toepper

Władze okupacyjne zezwoliły na otwarcie rocznej szkoły pod nazwą Komunalna Szkoła Rolnicza dla Chłopców, w której naukę rozpoczęto w dniu 15 maja 1942 r. i kontynuowano przez dwa kolejne lata. Kadrę pedagogiczną w tym czasie tworzyli: kierownik szkoły Alfred Toepper, Franciszek Grzegolec, Stanisław Nowak. Równolegle prowadzone było tajne nauczanie a szkoła, mimo że pracowała pod nadzorem niemieckim spełniała ważną funkcję oświatowo-wychowawczą oraz patriotyczną. W dniu 15 września 1944 r. nastąpiło zakończenie nauki a budynki szkolne zostały zajęte przez wysiedlone z Warszawy kobiety z dziećmi, które przebywały w szkole do grudnia tego roku, a następnie przez przyfrontowe wojska niemieckie do czasu wyzwolenia. Niemcy podczas pobytu zdążyli niestety zniszczyć księgozbiór oraz cenne dokumenty dotyczące działalności szkolnej.

szkoła1942_

Opracowano na podstawie: J. Błaszczyk, M. Smaga, W. Smaga, 70 lat Szkoły Rolniczej w Chwałowicach 1928-1998, Chwałowice 1998, s. 17-18; J. Błaszczyk, R. Bielecka, M. Stawczyk, J. Kwiatkowski, M. Gierasiński, 80 lat szkół w Chwałowicach 1928-2008. Jubileusz 80-lecia szkół w Chwałowicach, Chwałowice 2008, s. 8. Z tych książek zaczerpnięte zostały również zdjęcia zamieszczone w tekście.