Wszelkie informacje, zdjęcia i materiały na temat Chwałowic mile widziane i żmudnie poszukiwane. Proszę się nimi dzielić, a być może znajdzie się też dla nich miejsce w tym miejscu. email: bagyage@gmail.com
piątek, 29 lipca 2016
Jan Czarnecki - nauczyciel, poeta i radiesteta z Chwałowic (cz. III)

Jan Czarnecki17

Fot. z kolekcji J. Czarneckiego

Cechy charakterystyczne twórczości Jana Czarneckiego stara się uchwycić przyjaciel poety prof. dr hab. Roch Sulima otwierając od pewnego czasu autorskimi wprowadzeniami kolejne tomiki poezji. Zna ją doskonale, gdyż jest jej recenzentem, często surowym. Z pełną odpowiedzialnością przyznaje, że Jan Czarnecki jest poetą uznanym nie tylko w swoim środowisku. Będąc, jak sam twierdzi, ludowym poetą Ziemi Iłżeckiej, pozostaje wierny chłopskiemu rodowodowi, poczuciu wspólnoty z mieszkańcami swojej okolicy, przywiązaniu do jej krajobrazu i kultury. Dla poety z Chwałowic los chłopski jest zdecydowanie czymś więcej niż niekończącą się pracą, codziennym obowiązkiem wobec ziemi i wiejskiej wspólnoty. Jest on bowiem ukazywany jako los człowieczy, uniwersalny, ukazujący ludzkie marzenia, wizje, sny, doświadczenie samotności, nostalgii oraz miłości.

ściegny

Fot. Ł. Smaga 19.06.2016

Według prof. Rocha Sulimy w poezji Jana Czarneckiego świat jest wielowymiarowy, wiersze są próbą dojścia do pełni ludzkiego doświadczenia, jego względnie całościowego wymiaru. Charakterystyczny ton tych wierszy wyznaczają wątki egzystencjalne, których sens przejawia się w poczuciu szczęścia i nieredukowalnym doświadczeniu miłości, a także świadomości przemijania. Przemijania człowieka, ale nie otaczającego go świata wiernego swojemu rytmowi. Ów świat w wierszach Jana Czarneckiego jest pełen ambiwalencji, współistnienia życia i śmierci. Dyskretnie w utworach uobecniają się też wartości chrześcijańskie, przejawiające się w realiach życia codziennego, w pokazywanej przez poetę harmonii natury, w jedności tego co ludzkie i co przyrodnicze, ale również w ludowych obrazach cierpiącego Chrystusa, który wędruje między łanami zbóż. Solidarność z życiem jest zasadą uniwersalną, ujawnia się zarówno w codziennym bytowaniu, jak i w obliczu śmierci.

wieś30

Fot. z kolekcji J. Czarneckiego

Samotność nie jest wykluczeniem, separacją od świata, lecz jedną z czynnych form samopoznania, odkrywania swojej podmiotowości. Miłość zaś zagadką, do której można się tylko przybliżać, poszukiwać jej pełni, odnajdywać stosowne dla niej słowa. Jest także paradoksem, dramatycznym przeżywaniem samotności we dwoje, bywa wyzwoleniem od samotności, ale też formą jej doświadczenia. Miłość sięga do krainy snów i wizji, aż do zaświatów oswajając tamtą stronę świata. Miłość powraca również jako stały motyw wierszy z cyklu poświęconego zmarłej żonie.

ściegny2

Fot. Ł. Smaga 19.06.2016

Profesor Roch Sulima zwraca uwagę na to, że utwory Jana Czarneckiego wyraźnie różnią się od tekstów większości czynnych dziś poetów chłopskich, stanowiących w sensie społecznym i kulturowym, formację wyraźnie się już zamykającą. Nieobecne są u niego wiersze, które stanowiłyby ilustrację publicystycznych haseł, symboli chłopskiego etosu, nie ma utworów, które przypominałyby słowniki lub wyliczanki chłopskich wartości. Obraz współczesnej wsi w twórczości poety z Chwałowic przypomina obraz wygnania z raju dzieciństwa. Lektura wierszy Jana Czarneckiego pomaga wyzwolić się od tyranii przyspieszonego czasu, ocala te subtelne nastroje i tonacje, które wkrótce nie będą do powtórzenia, zapadną się wraz ze starą formacją kultury chłopskiej. W poezji tej przeszłość trwa w teraźniejszości, przykuwa poetyckim słowem i oczarowuje swą humanistyczną potencją.

wieś49

Fot. z kolekcji J. Czarneckiego

Opracowano na podstawie: R. Sulima, Solidarność z życiem [w:] J. Czarnecki, Tyle tu spokoju, Iłża 2016.